Logo Universiteit Utrecht

Ioniserende Stralen Practicum

12. Absorptie van γ-straling door lood

Inleiding

Na het invallen van een bundel γ-straling op materie (bijvoorbeeld lood) is sprake van een wisselwerking tussen straling en materie. Bij die wisselwerking neemt de intensiteit van de γ-straling geleidelijk af. Naast ionisatie van atomen speelt daarbij het compton-effect een belangrijke rol.
Een maat voor de absorptie van γ-straling door materie is de materiaaldikte waarbij de stralingsintensiteit tot de helft van de oorspronkelijke waarde is afgenomen. We noemen deze materiaaldikte de halveringsdikte.

Absorptie havo: gemiddeld vwo: gemiddeld Mobiel en UU

Doel

Meten van het verband tussen de dikte van het absorberende materiaal en de intensiteit van de doorgelaten straling.
Bepalen van de halveringsdikte van lood voor de γ-straling uit een bron met kobalt-60.

Opstelling

De opstelling bestaat uit een scintillatie-telbuis met pulsenteller en een bron met kobalt-60. Tussen de bron en de telbuis zijn loodplaatjes van verschillende dikte in de opstelling te klemmen.

Toepassingen

De absorptie van γ-straling door lood maakt dit zware materiaal geschikt voor gebruik als afscherming van γ-bronnen in het kader van stralingsbescherming. Anders dan bij α- en β-bronnen zal deze afscherming nooit volledig zijn: bij een toenemende materiaaldikte neemt de intensiteit van de doorgelaten γ-straling steeds verder af, maar in principe niet tot nul. Afscherming van een γ-bron betekent dus het terugbrengen van de stralingsintensiteit tot een aanvaardbare waarde.
Andere toepassingen van de absorptie van γ-straling door materialen zijn te vinden bij experiment 11.