Logo Universiteit Utrecht

Ioniserende Stralen Practicum

Voorbereiding

Uit onze jarenlange ervaring blijkt dat een practicumduur van ongeveer twee uur optimaal is. Het is natuurlijk onmogelijk dat elke leerling in zo’n beperkte tijd het totale aanbod van ruim twintig experimenten doorwerkt. En bovendien is dat niet zo nuttig: wat leert een leerling bijvoorbeeld van vier keer de halveringstijd bepalen van steeds weer een andere isotoop op een net iets andere manier? Daarom zijn de experimenten van het ISP onderverdeeld in de vier groepen, zoals weergegeven op de pagina Experimenten. Bij een standaard uitvoering van het practicum voeren de leerlingen in ongeveer twee uur drie tot vijf experimenten uit – zoveel mogelijk gespreid over de vier groepen.

Voorbereidingsmateriaal

De leerlingen kunnen zich op het practicum voorbereiden met behulp van het boekje Experimenten met radioactieve bronnen en röntgenstraling. Hierin staat van elk experiment in het kort de theorie, het doel en de opstelling beschreven, gevolgd door enkele toepassingen daarvan in de praktijk. Daarnaast bevat dit boekje een isotopentabel, aanwijzingen voor het gebruik van logaritmisch grafiekenpapier, een verklarende begrippenlijst en informatie over stralingsrisico’s.

Met dit materiaal kunnen de leerlingen uit het totale aanbod een keuze maken voor de experimenten die ze zouden willen uitvoeren. Maar u kunt als docent ook de uit te voeren experimenten over de leerlingen verdelen. In beide gevallen kunnen de leerlingen zich met het boekje op de gekozen of toegewezen experimenten voorbereiden. Het bieden van een zekere mate van keuzevrijheid aan de leerlingen legt overigens wel enige beperkingen op aan de groepsgrootte bij de uitvoering van het practicum, zoals weergegeven op de pagina Uitvoering.

Daarnaast kunt u als docent met dit materiaal desgewenst enkele relevante kernbegrippen (zoals activiteit, halveringstijd, dracht en halveringsdikte) ophalen of introduceren, en koppelen aan het aanbod van experimenten.

Het boekje Experimenten met radioactieve bronnen en röntgenstraling wordt met ingang van het schooljaar 2012-2013 niet meer voorafgaand aan een schoolbezoek door het ISP in leerlingaantallen per post naar de school opgestuurd. Tijdens het schoolbezoek zullen wel een aantal inzage-exemplaren van het boekje voor de leerlingen beschikbaar zijn.

U kunt het boekje desgewenst op school in leerlingaantallen laten printen, of de leerlingen de opdracht geven het boekje zelf te downloaden. Daartoe staat ook onder Voor leerlingen een link naar het pdf-bestand van het boekje.

Toepassingen

Uit een onderzoek onder docenten/gebruikers van het ISP is gebleken dat er behoefte bestaat aan meer informatie over de praktijktoepassingen van ioniserende straling.  Onder Voor leerlingen staat een link naar het pdf-bestand Toepassingen van ioniserende straling met een uitgebreid overzicht van de praktijktoepassingen die in het boekje kort worden genoemd. Op die pagina staan ook links naar pdf-bestanden over meer specifieke toepassingen, zoals koolstofdatering, neutronen-activeringsanalyse en medische beeldvorming.